Statut krakowskiej gminy żydowskiej z roku 1595 i jego uzupełnienia

Nie można określić z całą pewnością, kiedy i w jakich okolicznościach Żydzi przybyli i osiedlili się w Krakowie. Można domniemywać, iż pierwszych żydowskicg mieszkańców grodu wawelskiego ściągneły tutaj czynniki gospodarcze, będące rezultatem połóżenia Krakowa na skrzyżowaniu szlaków handlowych między wschodem i zachodem, północą i południem. Z tych względów miasto odgrywające od początku istnienia państwa polskiego szczególną rolę polityczną, której rezultatem było wyniesienie w roku 1320 Krakowa do rangi stolicy zjednoczonego Królestwa, stało się ważnym ośrodkiem rozwoju osadnictwa żydowskiego na ziemiach polskich. Przedstawiony w niniejszym opracowaniu statut ustanowiony i podpisany przez władze "świętej gminy żydowskiej" stanowi zbiór regulacji prawnych obowiązujących członków gminy krakowskiej zamieszkałych na obszarze Kazimierza (dz. Krakowa). W dokumencie brak jakiejkolwiek wzmianki sugerującej, że zamieszczone w nim przepisy obejmują również członków gminy kazimierskiej. Jednocześnie nie można zapominać o ogromnym wpływie, jaki wywierała starsza wspólnota krakowska na funkcjonowanie gminy na Kazimierzu, a co za tym idzie przyznaniu dominującej roli tej pierwszej. Co więcej przepisy statutu obowiązujące zarówno na "ulicy żydowskiej" (w kwartale na Kazimierzu), jak i normujące zasady prowadzenia działalności handlowej w "mieście" (w Krakowie), a nawet "w Krakowie, na Kazimierzu, na Stradomiu [...] albo w innej części miasta" pozwalają na wysnucie wniosku, że ówcześni Żydzi nie uważali Krakowa i Kazimierza na dwa odrębne ośrodki miejskie, które chociaż pod względem gospodarczym stanowiły jeden organizm, w rzeczywistości pod względem ustrojowo-prawnym były odrębnymi ośrodkami miejskimi.