Zagłada Żydów. Studia i materiały. Numer 4

Wydany w 2008 roku IV tom „Zagłady Żydów”, pisma Centrum Badań nad Zagładą Żydów IFiS PAN, jest kolejnym krokiem w historiografii badań nad Holocaustem. Nie licząc recenzji i omówień literatury fachowej, tom ten zawiera ponad trzydzieści artykułów naukowych i dokumentów źródłowych. Poważna większość z nich dotyczy zagadnienia pomocy udzielanej Żydom przez Polaków podczas II wojny światowej. Według redaktorów tomu, dotychczas problem ten przedstawiano w sposób jednoznaczny, upraszczając: wszyscy Polacy z narażeniem życia pomagali Żydom przetrwać okres Zagłady. „Chcemy przełamać ten typ dyskursu” – pisze w artykule wstępnym Jacek Leociak (s. 10) i rzeczywiście gros tekstów ma na celu analizę różnych typów pomocy i motywacji, jakimi kierowali się ratujący. Ważne miejsce wśród tych materiałów zajmuje zagadnienie pomocy płatnej i niekiedy bardzo złożonych relacji między ratowanymi i ratującymi.